Najnowsze

Opublikowano Czerwiec 26, 2015 Przez a303 W Polska

Regres Patriotyzmu

Komentarz: „Niewolnicy wszędzie i zawsze niewolnikami będą – daj im skrzydła u ramion, a zamiatać pójdą ulice skrzydłami.” (C.K. Norwid)

a

Pat­riotyzm – jest to bez wątpienia pos­ta­wa god­na podzi­wu. Go­towość poświęce­nia swe­go szczęścia bądź życia dla dob­ra oj­czyz­ny, nies­te­ty jest co­raz to rzadziej spo­tyka­na. Przyszło nam żyć w cza­sach gdzie pro­ces reg­re­su pat­riotyczne­go zbliża się do całko­witej ani­hilac­ji owej pos­ta­wy, nad­chodzi zmie­rzch idei pat­riotyz­mu.

Pat­riotyzm znacząco zmienił się w os­tatnim stu­leciu. Nie jest to już ta sa­ma pos­ta­wa, co daw­niej, je­dynie jej er­satz. Daw­niej, gdy Pol­ska była pod za­bora­mi lud­ność czuła roz­paczliwą nos­talgię do wol­ności, pragnęła jej dla naszej oj­czyz­ny. Ludzie by­li go­towi poświęcić wszys­tko: ciepły dom, kochającą rodzinę a na­wet włas­ne życie. Był to złoty wiek idei pat­riotyz­mu. Po odzyska­niu niepod­ległości w 1918 ro­ku nas­tro­je po­zos­tały niez­mienione. W ro­ku 1920 pod­czas woj­ny pol­sko-bol­sze­wic­kiej ry­zyko utra­ty wol­ności wy­wołało ko­lejną falę pat­riotyz­mu, taką samą, która również to­warzyszyła Po­lakom pod­czas II woj­ny świato­wej. Po 1945 ro­ku w Pol­sce władzę spra­wowa­li ko­muniści. Był to ma­rionet­ko­wy rząd, od­bierający po­lece­nia z Mos­kwy. W tam­tych cza­sach pos­ta­wa pat­riotyczna na­dal była wszecho­bec­na w ser­cach Po­laków, którzy, między in­ny­mi świado­mi bra­ku pełnej niepod­ległości, pos­ta­nowi­li oba­lić ówczes­ny im sys­tem. Po wpro­wadze­niu de­mok­racji w Pol­sce nas­tro­je pat­riotyczne zaczęły słabnąć z wielu po­wodów. Złoty wiek za­kończył się, zaś po nim nastąpił gwałtow­ny reg­res owej idei. Wszys­tkie czyn­ni­ki, które wpłynęły pośred­nio, bądź bez­pośred­nio na nas­ta­nie epo­ki zmie­rzchu idei pat­riotyz­mu są również do­woda­mi na pos­ta­wioną prze­ze mnie tezę w pier­wszym akapicie.

Jed­nym z czyn­ników, przez który pos­ta­wa pat­riotyz­mu tra­ci zwo­len­ników jest utożsa­mianie pat­riotów z nac­jo­nalis­ta­mi. Faktem jest, iż nie każdy pat­riota mu­si być nac­jo­nalistą, zaś wielu nac­jo­nalistów to pat­rioci, których społeczeństwo pos­trze­ga ja­ko kse­nofobów a na­wet faszystów. Pa­miętać jed­nak na­leży, że nac­jo­nalizm dzieli się między in­ny­mi na na­rodo­wych konserwatystów oraz na­rodo­wych ra­dykałów. Kse­nofo­bia naj­częściej wi­doczna jest u tych dru­gich, zaś idee faszys­tow­skie znajdują po­par­cie je­dynie wśród naj­bar­dziej ra­dykal­nych or­ga­nizac­ji. Nies­te­ty ludzka niewie­dza oraz me­dia, które po­kazują tyl­ko tych złych, skraj­nych i ra­dykal­nych na­rodowców po­wodują, że idea pat­riotyz­mu tra­ci zwo­len­ników. Otóż nac­jo­naliści od­biera­ni są przez społeczeństwo na ogół ne­gatyw­nie, więc jeśli doj­dzie jeszcze do te­go omyl­ne bez­gra­niczne i całko­wite utożsa­mienie ich z pat­riota­mi to wi­zeru­nek pat­riotyz­mu w oczach ludzi zos­ta­je zszar­ga­ny a sa­ma pos­ta­wa tra­ci zwolenników.

Od lat wielu Pol­ska, ja­ko jed­no z wielu państw, dąży do większej in­tegrac­ji z Europą w ra­mach Unii Euro­pej­skiej. Zaczęły powsta­wać no­we idee, które mówią o zjed­nocze­niu całego kon­ty­nen­tu w jed­no­lity or­gan państwo­wy. Poglądy ta­kie zys­kują wielu zwo­len­ników, zaczy­na pow­sta­wać nac­jo­nalizm euro­pej­ski. Przyczy­nia się on do zmniej­sze­nia wa­gi pos­ta­wom pat­riotycznym w wielu państwach, nie tyl­ko w Pol­sce. Ta­ka for­ma nac­jo­naliz­mu zys­ku­je po­par­cie, po­nieważ na­wet jej naj­bar­dziej ra­dykal­ni pro­motorzy głoszą kse­nofo­biczne poglądy je­dynie wo­bec państw spo­za Unii Euro­pej­skiej oraz miłość, przy­jaźń i bra­ter­stwo ze wszys­tki­mi zrzeszo­nymi państwa­mi. Ludzie zaśle­pieni in­tegracją zaczy­nają działać wed­le mo­ral­ności Ka­lego. Widzą tyl­ko to, że euro-nac­jo­naliści wychwa­lają ich naród, że są to­leran­cyjni wo­bec nich itp. Nie widzą jed­nak nieto­leran­cji wobec in­nych na­rodów. To wszys­tko po­wodu­je, że część ludzi porzu­ca pos­tawę pat­riotyczną w imię na­rodu euro­pej­skiego. Efek­tem te­go jest ogólnos­połeczna zgo­da na to, aby pra­wo unij­ne było po­nad na­rodo­we, co jest od­biera­ne przez niewielką część ludzi, ja­ko ut­ra­ta niepod­ległości. Ra­dyka­lizu­je to poglądy tej mniej­szości na ty­le, że stają się na­rodow­ca­mi, bar­dziej ra­dykalnymi, którzy źle są od­biera­ni. Do­dat­ko­wo tych ludzi, tak jak już wspom­niałem, utożsa­mia się z pat­riota­mi, a więc i pos­tawa pat­riotyczna tra­ci na tym. Zbyt wiel­ka in­tegrac­ja euro­pej­ska, na­wet jeśli jest ona dob­ra, zmu­towa­na z euro-nacjonalizmem, jest po­wodem spad­ku pres­tiżu pat­riotów, jed­nym z czyn­ników, przez które pat­riotyzm umiera.

Ko­lej­nym is­totnym czyn­ni­kiem, który wy­wołał epokę zmie­rzchu idei pat­riotyz­mu jest fakt załama­nia się jed­ności na­rodo­wej. Jest to spo­wodo­wane podziałem społeczeństwa ka­tego­rią ideolo­giczną na pra­wicę i le­wicę. Oba obo­zy za­ciek­le wal­czą ze sobą, przez co pat­riotyzm upa­da. Pat­riotyzm nie może kwitnąć w skłóco­nym społeczeństwie. Po­nad­to le­wico­wi po­lity­cy w ra­mach owej wal­ki zaj­mują się na przykład os­trą kry­tyką oraz zwal­cza­niem Kościoła ka­tolic­kiego, który de fac­to jest nieodłącznym elemen­tem kul­tu­ry i tra­dyc­ji na­rodu pol­skiego. Wal­ka wewnętrzna oraz kry­tyka nieodłącznych ele­mentów świado­mości kulturowej pro­wadzi do zmie­rzchu idei pat­riotyz­mu. Pat­riotyzm to między in­ny­mi sza­cunek dla tra­dyc­ji – zwal­czając ją, niszczy się ową ideę.

Jed­nym z niepod­ważal­nych do­wodów na to, że obec­nie nad­szedł zmie­rzch pat­riotyz­mu są ar­tyści, którzy zap­rzes­ta­li pro­mować, ideali­zować pos­tawę pat­riotyczną. Daw­niej pow­sta­wały liczne ut­wo­ry li­terac­kie oraz pat­riotyczne pieśni. Te os­tatnie naj­bar­dziej pot­wier­dzają moją tezę. Daw­niej pow­stały ta­kie ut­wo­ry jak „Dziś do Ciebie przyjść nie mogę” , „O mój roz­ma­rynie” „Le­giony to żołnier­ska nu­ta” , „Pie­cho­ta, ta sza­ra pie­cho­ta” oraz wiele, wiele in­nych. Obec­nie ta­kowe ut­wo­ry już nie pow­stają, zaś dla młodzieży w większości są tą pieśni niez­na­ne. Brak dal­sze­go pro­pago­wania idei pat­riotyz­mu przez ar­tystów będzie jed­nym z czyn­ników jej wy­mar­cia.

Obok wyżej wy­mienionych czyn­ników wpływających na upa­dek pat­riotyz­mu, na je­go zmie­rzch jest również glo­bali­zac­ja, przez którą do naszej oj­czyz­ny do­tarły no­we tren­dy. Os­tatni­mi cza­sy młodzież prze­jawia wiel­kie zain­te­reso­wanie kul­turą Wscho­du – Ja­ponii, bądź Zacho­du – USA. Z jed­nej stro­ny jest to po­zytyw­ne, po­nieważ młodzi uczą się, poz­nają świat, stają się bar­dziej toleran­cyjni. Z dru­giej zaś stro­ny fas­cy­nac­ja obcą kul­turą spra­wia, iż pos­trze­ga się własną, ja­ko pos­po­litą a na­wet nudną. Prowadzi to do zmniej­sze­nia po­pular­ności pat­riotyz­mu. Człowiek za­fas­cy­nowa­ny obcą kul­turą, łat­wo i nieświado­mie może zapom­nieć o rodzi­mej. Glo­bali­zac­ja przyczy­nia się również do ewo­luc­ji idei kos­mo­poli­tycznej, która stoi w opo­zyc­ji do pos­ta­wy pat­riotycznej. Z całą pew­nością wpływa to ne­gatyw­nie na ideę pat­riotyz­mu i między in­ny­mi przyczy­nia się do jej zmierzchu.

Ko­lej­nym is­totnym do­wodem na zmie­rzch pat­riotyz­mu jest bar­dzo zła sy­tuac­ja gos­po­dar­cza kra­ju. Pat­riotyzm to miłość do ojczyz­ny, lecz dla niektórych nie jest to miłość bez­gra­niczna. Pier­wszą z gra­nic jest bez­ro­bocie, które obec­nie wy­nosi 12,5 pro­cent, zaś sza­cuje się wzrost do 13.5 do końca te­go ro­ku. Po­nad­to przyszłoroczne prog­no­zy również za­powiadają wzrost bezro­bocia. Drugą gra­nicą są wy­sokie po­dat­ki, które na obec­nym po­ziomie z pew­nością są za wy­sokie dla ludzi. Sam po­datek docho­dowy przyp­ra­wia ludzi o zaw­ro­ty głowy, zaś groźba ko­lej­ne­go pod­niesienia po­dat­ku VAT o pal­pi­tac­je. Trze­cią gra­nicą jest ma­lejąca ilość auto­rytetów oraz jed­noczes­ne oba­lanie sta­rych. Pol­sce bra­kuje wiel­kich auto­rytetów pok­ro­ju Piłsud­skiego, Dmow­skiego, Kościu­szki itp. Wra­cając do pier­wszych dwóch gra­nic na­leży wspom­nieć o ne­gatyw­nym efek­cie zmik­so­wania obu. Otóż wy­sokie po­dat­ki z og­romnym bez­ro­bociem pro­wadzą do emig­racji lud­ności. Ludzie wy­jeżdżają za gra­nicę, znaj­dują pracę, z cza­sem na­mawiają rodzinę do przep­ro­wadzki oraz osied­lają się na stałe. Efek­tem ta­kowe­go łańcucha prędzej czy później będzie całko­wita, bądź częściowa ut­ra­ta lub zmiana świado­mości na­rodo­wej, co z pew­nością jest ko­lej­nym do­wodem nas­ta­nia zmie­rzchu idei pat­riotycznej. Im więcej ludzi tra­ci świado­mość na­rodową, tym bar­dziej słab­nie patriotyzm.

Reasu­mując stwier­dzam, iż idea pat­riotyz­mu upa­da. Nas­tał jej zmie­rzch. Do­wodem na to są wszys­tkie wyżej wy­mienione prze­ze mnie czyn­ni­ki wpływające na następujący upa­dek tej idei. Gdy­by dziś był złoty wiek pos­ta­wy pat­riotycznej to z całą pew­nością owe czyn­ni­ki byłyby tyl­ko pe­symis­tyczną wizją przyszłości. Nies­te­ty są one rzeczy­wis­tością. Nie można również mówić o ewoluc­ji pat­riotyz­mu. Pat­riotyzm był i jest w dal­szym ciągu ta­ki sam. Je­dyne, co się zmieniło to je­go po­pular­ność – zaś to nie świad­czy o żad­nej ewo­luc­ji. Aby to udo­wod­nić weźmy ja­ko czys­to-teore­tyczny przykład mu­zykę lat 80-tych. Była po­pularna w swoich cza­sach, później stra­ciła wielu fanów, zaś dziś przeżywa od­rodze­nie. Zmieniała się tyl­ko jej po­pular­ność, przecież nie ewo­luowała w żaden sposób, czyż nie? Z pat­riotyz­mem jest tak sa­mo. Zmieniła się je­dynie po­pular­ność, która zmalała, lecz sa­ma pos­ta­wa nie uległa żad­nej ewo­luc­ji. Nie wiado­mo jed­nak czy w przyszłości pos­ta­wa ta uleg­nie przeis­tocze­niu czy może wym­rze całko­wicie. Miej­my nadzieję, że owy zmie­rzch nie za­kończy się ani­hilacją uczuć pat­riotycznych, lecz ich pięknym świ­tem.

Źródło: http://www.cytaty.info/felieton/patriotyzmjestto-2.htm

Tags : , ,

Komentowanie zamknięte.