Najnowsze

Opublikowano Wrzesień 30, 2015 Przez a303 W Polska

Prof. Paweł Soroka z Polskiego Lobby Przemysłowego walczy o Polskę

Warszawa, dnia 23.09.2015

Pani Maria Wasiak

Minister Infrastruktury i Rozwoju

Szanowna Pani Minister

Niniejszym, działając na podstawie normy z art. 31 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013, poz. 267, ze zm.; zwana dalej: k.p.a.) w związku 18 ust. 2 ustawy o ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1160, ze zm.; dalej „UPKP”) wnoszę o dopuszczenie nas do toczącego się postępowania w sprawie zgody na zbycie aktywów trwałych w postaci akcji Spółki PKP Energetyka S.A oraz wyłączenie ministra właściwego do spraw transportu z prowadzenia przedmiotowego postępowania.

Uzasadnienie

Polskie Lobby Przemysłowe im. Eugeniusza Kwiatkowskiego jest społeczną organizacją o charakterze opiniotwórczym i opiniodawczym, działającą wyłącznie w oparciu o pracę społeczną. Jest organizacją nie prowadzącą działalności gospodarczej. W związku z wejściem w życie U S T A W Y z dnia 7 lipca 2005 r. O DZIAŁALNOŚCI LOBBINGOWEJ W PROCESIE STANOWIENIA PRAWA, Polskie Lobby Przemysłowe zwróciło się do Ludwika Dorna – Wicepremiera Rządu RP, Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z pismem z dnia 24.03.2006 r., zgłaszającym swoją działalność w formie lobbingu społecznego niezawodowego ( w załączeniu ). Na pismo to otrzymało odpowiedź z datą 21.07.2006 r., podpisaną – z upoważnienia Ministra – przez Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Jarosława Zielińskiego, którą także tu załączamy.

Cel tego postępowania jest zbieżny z celami naszej organizacji, jakimi jest między innymi artykułowanie interesów strategicznych dziedzin i branż polskiej gospodarki oraz podejmowanie działań na rzecz pobudzenia i stymulowania procesów rozwojowych w przemyśle i poprawienia kondycji polskich przedsiębiorstw, w tym obronnych. Działamy także na rzecz przestrzegania zasad dobrego obyczaju w obrocie gospodarczym i uczciwej konkurencji, a tym samym zapobiegania sytuacji, w której transakcje M&A (fuzje i przejęcia) zachodzą z naruszeniem przepisów prawa. Za dopuszczeniem organizacji społecznej do postępowania przemawia także interes społeczny, jakim jest zapewnienie poszanowania i respektowania dla treści przepisów prawa, a tym samym zapobieganie sytuacji, w której do nabycia aktywów spółki Skarbu Państwa dojdzie z naruszeniem przepisów prawa.

Mając na uwadze to, że zachodzą wszystkie – wymienione w art. 31 k.p.a. – przesłanki warunkujące dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania, niniejszym wnosimy o dopuszczenie nas do rzeczonego postępowania jako podmiotu na prawach strony.

Według posiadanej przez nas wiedzy Pani Minister Maria Wasiak, będąc członkiem Zarządu PKP S.A. odpowiadała między innymi za proces prywatyzacji PKP Energetyka S.A., uczestnicząc w podejmowaniu wielu decyzji w tej sprawie. De facto więc jako osoba pełniąca funkcję ministra właściwego do spraw transportu jest sędzią we własnej sprawie, a więc na podstawie art. 24 i 25 k.p.a powinna wyłączyć się z toczącego postępowania. Wyłączeniu temu powinni podlegać również podlegli jej pracownicy Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju.

Ponadto według posiadanej przez nas najlepszej wiedzy, przedsiębiorca Caryville Investments Sp. z o.o. jest spółką zależną przedsiębiorcy luksemburskiego: Edison Holdings S.A.R.L. W świetle postanowień ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców nabycie przez tego przedsiębiorcę akcji PKP Energetyka S.A., a w konsekwencji nabycie nieruchomości rolnych lub leśnych znajdujących się we władaniu PKP Energetyka S.A., wymaga uprzedniego uzyskania zezwolenia Ministra właściwego do Spraw Wewnętrznych (argument z art. 1 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 pkt 4 i w związku z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców).

Kwestia ta jest przedmiotem regulacji norm ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (tekst jednolity: Dz. U. z 2014, poz. 1380). W świetle postanowień tej ustawy (Art. 1 ust. 1 ustawy) wprowadzono zasadę, zgodnie z którą nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wymaga zezwolenia. Zezwolenie jest wydawane w drodze decyzji administracyjnej przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, jeżeli sprzeciwu nie wniesie Minister Obrony Narodowej, a w przypadku nieruchomości rolnych, jeżeli sprzeciwu również nie wniesie minister właściwy do spraw rozwoju wsi.

W świetle postanowień z art. 8 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy: „Nie jest wymagane uzyskanie zezwolenia przez cudzoziemców, będących obywatelami lub przedsiębiorcami państw – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym albo Konfederacji Szwajcarskiej, z wyjątkiem nabycia: 1) nieruchomości rolnych i leśnych, przez okres 12 lat od dnia przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej”.

Mając na uwadze to, że okres 12 lat jeszcze nie upłynął, nabycie przez cudzoziemca nieruchomości rolnej lub leśnej (ale wyłącznie tych; zgodnie z ogólną regułą interpretacji wyjątków) znajdującej się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymaga uprzedniego uzyskania zezwolenia wydawanego przez Ministra właściwego do spraw administracji publicznej (argumentum z art. 1 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy).

Przekładając powyższe rozważania ogólne na grunt zawisłego przed ministrem właściwym do spraw transportu postępowania w sprawie zbycia aktywów trwałych będących własnością PKP Energetyka S.A. należy stwierdzić, iż:

  • nabycie akcji PKP Energetyka S.A. związane jest – w oparciu o posiadane przez nas dane – z równoczesnym nabyciem nieruchomości rolnych lub leśnych, których właścicielem jest PKP Energetyka S.A.;
  • zgodnie z danymi dostępnymi w intrenecie nabywcą akcji PKP Energetyka S.A. jest przedsiębiorca krajowy (Carryville Investments Sp. z o.o.); przedsiębiorca ten jest jednakże kontrolowany (w 100%) przez przedsiębiorcę luksemburskiego (UE) Edison Holding S.A.R.L. – w konsekwencji Caryville Investments jest cudzoziemcem w rozumieniu postanowień przepisu z art. 1 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 1 ust. 3 wyżej wymienionej ustawy:
  1. Cudzoziemcem w rozumieniu ustawy jest:

„4) osoba prawna i spółka handlowa nieposiadająca osobowości prawnej mająca siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, kontrolowana bezpośrednio lub pośrednio przez osoby lub spółki wymienione w pkt 1, 2 i 3.”

„W przypadku spółki handlowej za kontrolowaną, w rozumieniu ustawy, uważa się spółkę, w której cudzoziemiec lub cudzoziemcy dysponują bezpośrednio lub pośrednio powyżej 50% głosów na zgromadzeniu wspólników lub na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik, użytkownik lub na podstawie porozumień z innymi osobami, albo mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów art. 4 § 1 pkt 4 lit. b lub c, lub e ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 oraz z 2014 r. poz. 265 i 1161).”

Powyższe oznacza, że Caryville Investments nabywając pośrednio (poprzez nabycie akcji PKP Energetyka S.A.) zobligowany jest uzyskać zezwolenie ministra spraw wewnętrznych na nabycie nieruchomości rolnych lub leśnych.

W tym miejscu należy zastrzec, że nabycie nieruchomości przez cudzoziemca (Caryville Investments Sp. z o.o.) bez uzyskania zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych rodzi sankcję w postaci nieważności czynności prawnej (nabycie jest nieważne z mocy prawa; argumentum z art. 6 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy: Art. 6. 1. Nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wbrew przepisom ustawy jest nieważne);

Ponadto w świetle postanowień z art. 18 ust. 3 UPKP „nie podlega sprzedaży mienie wchodzące w skład linii kolejowej o państwowym znaczeniu, będącej własnością PKP SA, PLK SA lub Skarbu Państwa”. Na mocy powyższych postanowień UPKP prawodawca bezpośrednio i wprost wskazał, że mienie o znaczeniu państwowym nie może być przedmiotem sprzedaży.

Dla oceny czy dany składnika mienia można zaliczyć do mienia o znaczeniu państwowym konieczne jest kumulatywne spełnienie się trzech warunków:

  • po pierwsze, składnik ten musi wchodzić w skład linii kolejowej,
  • po drugie, taka linia kolejowa musi mieć charakter linii o państwowym znaczeniu;
  • po trzecie, taka linia kolejowa o państwowym znaczeniu musi być własnością PKP SA, PLK SA lub Skarbu Państwa.

Na gruncie UPKP prawodawca nie wprowadził definicji, żadnego z powyższych pojęć. Zabieg ten powinien być interpretowany jako intencja prawodawcy do nadawaniu tym pojęciom znaczenia, które zostało przyjęte na gruncie systemowej regulacji dla transportu kolejowego, jakim jest – aktualnie – ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1594, ze zm.; „UTK”).

W rozumieniu art. 4 pkt 2a UTK linią kolejową jest droga kolejowa mająca początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami. Z kolei, rozumieniu art. 4 pkt 1a UTK drogą kolejową jest nawierzchnia kolejowa wraz z podtorzem i budowlami inżynieryjnymi oraz gruntem, na którym jest usytuowana.

Na mocy postanowień z art. 2 pkt 2a UTK linią kolejową o znaczeniu państwowym jest istniejąca lub projektowana linia kolejowa, której budowa, utrzymanie i eksploatacja uzasadniona jest ważnymi względami gospodarczymi, społecznymi, ekologicznymi lub obronnymi. Liniami kolejowym o znaczeniu państwowym są linie wymienione w treści Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 569).

Starając się więc stworzyć na potrzeby UPKP definicję linii kolejowej o znaczeniu państwowym należy wskazać, że linią tą będzie istniejąca lub projektowana nawierzchnia kolejowa wraz z podtorzem i budowlami inżynieryjnymi oraz gruntem, na którym jest usytuowana, która ma początek i koniec, wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami, której budowa, utrzymanie i eksploatacja uzasadniona jest ważnymi względami gospodarczymi, społecznymi, ekologicznymi lub obronnymi (oraz została wymieniona w treści rozporządzenia, o którym mowa powyżej).

W rozumieniu art. 18 ust. 3 UPKP w związku z art. 4 pkt 2a UTK do kategorii mienia wchodzącego w skład linii kolejowego o państwowym znaczeniu będą wchodzić zatem w szczególności budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami. Powyższe prowadzi do konkluzji, iż budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami są przedmiotem ograniczenia wskazanego w z art. 18 ust. 3 UPKP.

Powyższa kategoria (tj. budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami) została zdefiniowana w treści Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 1998 r., Nr 151, poz. 987, ze zm.; „Rozporządzenie”).

I tak w rozumieniu normy z § 3 pkt 1 Rozporządzenia budowlą kolejową jest całość techniczno-użytkowa wraz z gruntem, na którym jest usytuowana, oraz instalacjami i urządzeniami, służąca do ruchu pojazdów kolejowych, organizowania i sterowania tym ruchem, umożliwiająca dokonywanie przewozów osób lub rzeczy, a w szczególności: drogi szynowe normalnotorowe i wąskotorowe, koleje niekonwencjonalne, budowle ziemne, mosty, wiadukty, przepusty, konstrukcje oporowe, rampy, perony, place ładunkowe, skrzyżowania linii kolejowych z drogami publicznymi w jednym poziomie, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, urządzenia zasilania elektrotrakcyjnego, urządzenia zabezpieczenia i sterowania ruchem, urządzenia elektroenergetyki nietrakcyjnej i urządzenia techniczne oraz inne budowle usytuowane na obszarze kolejowym służące do prowadzenia ruchu kolejowego i utrzymania linii kolejowej.

Mieniem wchodzącym w skład linii kolejowych o państwowym znaczeniu są w konsekwencji w szczególności: urządzenia zasilania elektrotrakcyjnego, urządzenia zabezpieczenia i sterowania ruchem, urządzenia elektroenergetyki nietrakcyjnej i urządzenia techniczne.

Dodatkowo § 8 ust. 2 Rozporządzenia wskazuje, że wyposażenie techniczne linii kolejowej obejmuje konstrukcyjne elementy nawierzchni, podtorze, obiekty inżynieryjne oraz w szczególności następujące budowle i urządzenia:

  • systemu sterowania ruchem kolejowym,
  • związane z obsługą przewozu osób i rzeczy,
  • zaplecza technicznego taboru kolejowego,
  • zasilania elektrotrakcyjnego,
  • telekomunikacyjne,
  • zasilania elektroenergetycznego,
  • sieci technicznych,
  • związane ze skrzyżowaniem z drogami publicznymi w jednym poziomie,
  • związane z osłoną antyawaryjną.

W tym miejscu celowe jest zwrócenie uwagi, że prawodawca w treści art. 18 ust. 3 UPKP bezpośrednio i wprost wskazał, że własnością PKP SA, PLK SA lub Skarbu Państwa musi być linia kolejowa o państwowym znaczeniu, a nie dany składnik majątkowy. Prawodawca wyraźnie i wprost wskazał, iż chodzi tutaj o mienie wchodzące w skład linii kolejowej o państwowym znaczeniu, będącej własnością PKP SA, PLK SA lub Skarbu Państwa. Wykładnia językowa (gramatyczna) przepisu z art. 18 ust. 3 UPKP podpowiada, iż gdyby tylko intencją prawodawcy byłoby to, by kryterium pozwalającym na zaliczenie danego składnika majątkowego do zbioru składników mienia, o których jest mowa w art. 18 ust. 3 UPKP, było kryterium prawa własności, to prawodawca użyłby formuły: mienie wchodzące w skład linii kolejowej o państwowym znaczeniu, będące własnością PKP SA, PLK SA lub Skarbu Państwa. Powyższe prowadzi do konkluzji, iż do zbioru składników majątkowych, o których jest mowa w art. 18 ust. 3 UPKP, będą zaliczane wszystkie składniki wchodzące w skład linii kolejowej o państwowym znaczeniu, będącej własnością PKP SA, PLK SA lub Skarbu Państwa. O ile zatem dany składnik majątkowy, którego właścicielem jest inny podmiot niżeli PKP SA, PLK SA lub Skarb Państwa, wchodzi w skład linii kolejowej o państwowym znaczeniu, które to linii kolejowej o państwowym znaczeniu właścicielem jest PKP SA, PLK SA lub Skarb Państwa, to składnik ten objęty jest normą z art. 18 ust. 3 PKP. Oznacza to, że taki składnik podlega ograniczeniom sprzedaży na mocy postanowień z art. 18 ust. 3 UPKP.

O ile zatem wskazane wyżej urządzenia zasilania elektrotrakcyjnego, urządzenia zabezpieczenia i sterowania ruchem, urządzenia elektroenergetyki nietrakcyjnej i urządzenia techniczne wchodzą przy tym w skład linii kolejowych o państwowym znaczeniu, będącej własnością PKP SA, PLK SA lub Skarbu Państwa, to zaliczane one będą do składników mienia o znaczeniu państwowym o których jest mowa w art. 18 ust. 3 UPKP.

Zgodnie z Rozporządzeniem urządzenia zasilania elektrotrakcyjnego zasilające elektryczne szynowe pojazdy trakcyjne w energię elektryczną w trakcie ich jazdy po zelektryfikowanym torze kolejowym stanowią̨: sieć trakcyjna i obiekty zasilające sieć trakcyjną, tj. podstacje trakcyjne wraz z liniami zasilającymi, kabiny sekcyjne i linie zasilaczy. Zgodnie z informacjami zamieszczonymi na oficjalnej stronie internetowej PKP Energetyka S.A., w skład majątku Spółki wchodzą m. in.: stacje elektroenergetyczne WN i SN (6410 szt.), linie zasilaczy i kable powrotne w tym kablowe ( 1171 km).

Podsumowując powyższe – jeśli jakiś składnik majątku będący we władaniu PKP Energetyka S.A. jest mieniem o znaczeniu państwowym, to istnienie poważna wątpliwość czy ten składnik majątku Energetyki może być przedmiotem sprzedaży.

W konsekwencji należy wskazać, iż istnieją poważne i uzasadnione wątpliwości odnośnie co do skutków i ryzyk związanych ze zbyciem całości przedsiębiorstwa PKP Energetyka S.A., w skład, którego wchodzą aktywa[1] w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 330, ze zm.) będące częścią linii kolejowej o państwowym znaczeniu. Dokonując analizy konsekwencji prawnych dokonania czynności prawnej sprowadzającej się do sprzedaży mienia, o którym jest mowa w art. 18 ust. 3 UPKP, należy odwołać się do normy z art. 58 § 1 KC, zgodnie z którą czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.

W konsekwencji powyższego należy wskazać, iż zbycie składników mienia będących we władaniu Energetyki a wchodzącego w skład Mienia o Znaczeniu Państwowym, takich jak urządzenia zasilania elektrotrakcyjnego, urządzenia zabezpieczenia i sterowania ruchem, urządzenia elektroenergetyki nietrakcyjnej i urządzenia techniczne (mienia o którym jest mowa w art. 18 ust. 3 UPKP) może być dotknięte skutkiem nieważności (art. 58 § 1 KC).

Przedstawiając powyższe wnosimy jak na wstępie, jednocześnie prosząc o możliwie pilne odniesienie się do naszej prośby.

Z poważaniem

Koordynator

Polskiego Lobby Przemysłowego

prof. nadzw. dr hab. Paweł Soroka

Załączniki:

1.Pismo Polskiego Lobby Przemysłowego do Ludwika Dorna – Wicepremiera Rządu RP, Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24.03.2006 r., zgłaszającego swoją działalność w formie lobbingu społecznego niezawodowego.

2. Odpowiedź na to pismo z datą 21.07.2006 r., podpisaną – z upoważnienia Ministra – przez Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Jarosława Zielińskiego.

[1] Aktywa na gruncie ustawy o rachunkowości – rozumie się̨ przez to kontrolowane przez jednostkę̨ zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń́, które spowodują̨ w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych. Na gruncie prawa cywilnego pojęcie tożsame z pojęciem „mienie”.

Tags : ,

Komentowanie zamknięte.